Η Enron ιδρύθηκε το 1985 στην πόλη Χιούστον της πολιτείας του Τέξας των ΗΠΑ. Πρόκειται για εταιρεία που δραστηριοποιείτο στον ενεργειακό κλάδο. Η Enron σε σύντομο χρονικό διάστημα έγινε η έβδομη αμερικανική επιχείρηση σε χρηματιστηριακή κεφαλαιοποίηση και η δέκατη έκτη παγκοσμίως σε τζίρο. Το περιοδικό Fortune την ανακήρυσσε επί έξι συναπτά έτη ως την πιο καινοτόμο εταιρεία. Ας εξετάσουμε όμως πιο προσεκτικά το που βασίστηκε η τεράστια επιτυχία της Enron.
Μέσα από μια σειρά ενεργειών που εντάσσονται στο πλαίσιο του stock watering η Enron κατάφερνε να χρηματοδοτείται με μεγάλα ποσά από το χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Αρχικά, η εταιρεία φρόντισε να χρηματοδοτήσει πάνω από 100 μέλη του κογκρέσου, τον Τζορτζ Μπους και πολλά μέλη της κυβέρνησής του. Έπειτα φρόντισε να υπάρξουν πληθώρα άρθρων στον οικονομικό τύπο που να την εγκωμιάζουν. Φρόντισε ακόμη, ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Arthur Andersen – ένας από τους πέντε μεγαλύτερους τότε – να εκδίδει πιστοποιητικά οικονομικής ευρωστίας. Φρόντισε, τέλος, να παραποιεί τους ισολογισμούς, της και να ιδρύει εταιρείες βιτρίνες για να καλύπτει τα ελλείμματά της και έτσι να διογκώνει τεχνητά τα κέρδη της. Στόχος φυσικά ήταν το stock watering δηλαδή η προς τα πάνω χειραγώγηση της τιμής της μετοχής της και η προσέλκυση επενδυτών. Ο στόχος επετεύχθη, καθώς στο απόγειο της εταιρείας, τον Ιανουάριο του 2001, η τιμή της μετοχής της ήταν 83 δολάρια. Ενώ έναν χρόνο μετά κατρακύλησε στα 0,67 δολάρια. Είχε μεσολαβήσει, το φθινόπωρο του 2001, η αποκάλυψη των τακτικών της Enron.
Αξίζει να σημειώσουμε ακόμη δύο πράγματα. Πρώτον, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς του Χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης θεώρησε τον οίκο αξιολόγησης Arthur Andersen βασικό συνένοχο καθώς υποστήριξε πως υπήρξε άμεση σχέση μεταξύ της ανόδου της τιμής της μετοχής της Enron και των πιστοποιητικών που εξέδιδε ο οίκος. Με όρους της προηγούμενης ιστορίας θα μπορούσαμε να πούμε πως ο οίκος είχε αναλάβει ρόλο ποτιστή [βλ. Stock watering Ι: Daniel Drew (1797-1879)]! Δεύτερον, αξίζει να αναφερθεί πως οι ενέργειες της Enron συνέπεσαν χρονικά με την απορρύθμιση και την απελευθέρωση της αγοράς που προωθήθηκε από νεοφιλελεύθερες πολιτικές ηγεσίες. Οικονομολόγοι, μάλιστα, όπως ο Ignacio Ramonet, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού (Paris VII), κάνουν λόγο για αιτιακή σχέση μεταξύ τέτοιων φαινομένων και της απορύθμισης της αγοράς.
Πηγές
Ramonet, I. (2009). Το απόλυτο κράχ. μετάφραση: Σαμπαθιανάκη, Κάτια Αθήνα: Εκδόσεις του εικοστού πρώτου.