Σαν ένα προϊόν «του μεσαίου στρώματος της μεσαίας τάξης μιας πολύ μεσαίου μεγέθους Μεσοχώρας (Midlands)», περιέγραφε τον εαυτό του ο γεννημένος το 1858, Τζον Α. Χόμπσον. Ο Χόμπσον ήταν ένας ασθενικός, μικρόσωμος και υποχόνδριος άντρας που το 1920 δημοσίευσε ένα βιβλίο με τίτλο Ιμπεριαλισμός. Το βιβλίο αποτέλεσε την σκληρότερη κριτική που είχε ποτέ διατυπωθεί κατά του καπιταλισμού. Ο Μαρξ ισχυρίστηκε πως ο τελευταίος θα αυτοκαταστραφεί, ο Χόμπσον υποστήριξε πως θα καταστρέψει τον κόσμο!
Το σχήμα του Χόμπσον ήταν απλό στην σπουδαιότητά του. Υποστήριξε πως η άνιση κατανομή του πλούτου οδηγούσε στην αδυναμία απορρόφησης της προσφοράς. Οι μεν φτωχοί δεν μπορούσαν να καταναλώσουν γιατί τα εισοδήματά τους ήταν πολύ χαμηλά, οι δε πλούσιοι επειδή τα εισοδήματά τους ήταν πολύ υψηλά. Οι τελευταίοι, ακριβώς επειδή δεν μπορούν να ξοδέψουν τα εισοδήματά τους αναγκάζονται να αποταμιεύσουν. Οι αποταμιεύσεις όμως, για να μην προκληθούν προβλήματα στην οικονομική λειτουργία, έπρεπε να χρησιμοποιηθούν. Τι όμως έπρεπε να γίνει; Οι κλασικοί (Σμιθ, Ρικάρντο, Μιλλ κ.α.) θεωρούσαν πως η απάντηση ήταν η χρησιμοποίηση των αποταμιεύσεων για νέες επενδύσεις. Ωστόσο, γιατί να επενδύσεις σε μια ήδη υπερφορτωμένη από προϊόντα οικονομία, που αδυνατεί να καταναλώσει τα ήδη υπάρχοντα; Ο Χόμπσον έδωσε εξυπνότερη απάντηση: οι αποταμιεύσεις θα μπορούσαν να επενδυθούν στο εξωτερικό. Κι αυτή είναι η γένεση του ιμπεριαλισμού.
Για τον Χόμπσoν, ο ιμπεριαλισμός είναι «η προσπάθεια των μεγάλων ρυθμιστών της βιομηχανίας να διευρύνουν το κανάλι για τη ροή του πλεονάζοντος πλούτου τους, αναζητώντας αγορές και επενδύσεις στο εξωτερικό για να απομακρύνουν τα αγαθά και το κεφάλαιο που δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν στην πατρίδα τους» (Heilbroner, 2000: 269). Το αποτέλεσμα όμως του ιμπεριαλισμού θα ήταν καταστροφικό. Από την στιγμή που το κάθε έθνος προσπαθεί να κάνει το ίδιο, η σύγκρουση μοιάζει αναπόφευκτη.
Πηγή: Heilbroner, R.L. (2000). Οι φιλόσοφοι του οικονομικού κόσμου. Αθήνα: Κριτική. Σελ. 262-271.