Η αλβανική κοινωνία και το φαινόμενο της προσόδου

Η Αλβανία μπορεί να μην έχει εξωτικό κλίμα και τροπικά δάση, όπως προ ετών μια συμφοιτήτριά μου άφησε να εννοηθεί, και ούτε να απουσιάζουν από εκεί μέσα μεταφοράς, όπως τα λεωφορεία, όπως νόμιζε μία συμπαθέστατη κυρία, αλλά έχει σίγουρα μια ιδιαιτερότητα που δεν συμβαδίζει με την εποχή μας.

Η ιδιαιτερότητά της έγκειται στην έντονη παρουσία του – σε άλλες εποχές κυρίαρχου αλλά πλέον υπό εξαφάνιση – φαινομένου της «προσόδου». Η πρόσοδος είναι «εισόδημα αποκτούμενο χωρίς εργασία»[1]. Στην νεωτερικότητα, στον καπιταλιστικό κοινωνικό σχηματισμό κυρίαρχες πηγές εισοδήματος είναι η πώληση της εργατικής δύναμής για τους μη κατέχοντες τα μέσα παραγωγής και η εκμετάλλευση αυτών από τους κατέχοντες[2].

Στην Αλβανία υπάρχει πλήθος «προσοδοφόρων θέσεων εργασίας»! Η φράση είναι οξύμωρη αλλά ανταποκρίνεται στην παρατηρούμενη κοινωνική δομή. Η κοινωνική δομή αυτή χαρακτηρίζεται από την κατοχή από κάποιον μίας θέσης εργασίας με συγκεκριμένες αρμοδιότητες και εξουσίες οι οποίες συνεπάγονται εισόδημα για τον κάτοχο ως τέτοιες.

Στην Αλβανία για να βάλεις τον ασθενή με το αυτοκίνητο στο δημόσιο νοσοκομείο πρέπει να χρηματίσεις τον φύλακα, για να βρει ο ασθενής δωμάτιο πρέπει να χρηματίσεις τον διαχειριστή της πτέρυγας, για να πάρει ο ασθενής το αίμα που εσύ ο ίδιος προσέφερες και να μην περιμένει μέρες πρέπει να χρηματίσεις τον υπεύθυνο του τμήματος αιμοδοσίας, για να χορηγήσει ο νοσοκόμος το αίμα στον ασθενή πρέπει να τον χρηματίσεις. Ας μην μιλήσουμε για τον γιατρό, εξάλλου ο γιατρός ενίοτε καρπώνεται πρόσοδο και στην νοτίως της Αλβανίας χώρα της βαλκανικής χερσονήσου. Στην Αλβανία για να εκτελωνίσεις ένα αυτοκίνητο πρέπει να χρηματίσεις τον τελωνειακό υπάλληλο, για να βγάλεις ένα πιστοποιητικό γεννήσεως πρέπει να χρηματίσεις τον δημόσιο υπάλληλο, για να εγγράψεις στο κτηματολόγιο ένα κτήμα το ίδιο και πάει λέγοντας.

Αυτά ήταν παραδείγματα από περιστατικά που πρόλαβα και κατέγραψα μέσα σε μία εβδομάδα παραμονής μου εκεί. Φαντάζομαι πως όσο αυξάνονται οι μέρες παραμονής αυξάνονται και τα παραδείγματα όπου εμφανίζεται το φαινόμενο της προσόδου.

Ε.Κ.

[1] Μείζον ελληνικό λεξικό, Τεγόπουλος – Φυτράκης.

[2] Δεν απουσιάζει εντελώς η μορφή της προσόδου μιας και εξακολουθεί να υπάρχει γαιοκτησία και κατοχή ακίνητης περιουσίας αλλά δεν είναι κυρίαρχη μορφή. Κυρίαρχη μορφή είναι η μισθωτή εργασία.

Share:

σχετικά άρθρα