Κώστας Χατζηαντωνίου, 2011, Αγκριτζέντο, Αθήνα: εκδοτικός οργανισμός Λιβάνη, αρ. σελίδων: 380
To Αγκριτζέντο, ο αρχαίος Ακράγαντας της Σικελίας, είναι ο τόπος όπου είναι ακόμη εμφανή τα περασμένα μεγαλεία του ελληνικού πολιτισμού που άνθισε στην αρχαιότητα. Ένας ηλικιωμένος γιατρός o Παυσανίας Ανκίτε, η κόρη του, ένας φυγόδικος μέλος παράνομης οργάνωσης, ένας Έλληνας από τη Ρόδο, ένας αποσχηματισμένος ιερέας, ο Ακραγαντίνος φιλόσοφος ο Εμπεδοκλής, φαντάζουν να κινούνται σε ξεχωριστές τροχιές που σύντομα βρίσκουν έναν τόπο συνάντησης στο μυθιστόρημα, που απέσπασε το ευρωπαϊκό βραβείο μυθιστορήματος για το 2011.
Μέσα από την εκπληκτική αφήγηση του Κώστα Χατζηαντωνίου παρακολουθούμε την ιστορία του τόπου και ταυτόχρονα την εμπδόκλεια φιλοσοφία.Οι ήρωες του Αγκριτζέντο ενσαρκώνουν τις δύο εμπεδόκλειες κοσμογονικές αρχές το νείκος και η φιλότητα, το μίσος και o έρωτας που όπως υποστηρίζει ο συγγραφέας σε συντέντευξή του: «Ο έρωτας, το διπλό άλμα προς το απρόσιτο, δεν απαντά μόνο στο μίσος. Είναι και η μόνη απάντηση στο θάνατο. Έστω σαν αυταπάτη».
Η πίστη του Εμπεδοκλή στην αέναη γέννηση και φθορά επανέρχεται συχνά στο βιβλίο. «Από το μη ον τίποτε δεν μπορεί να γεννηθεί κι ανέφικτο κι ανήκουστο θα ήταν κάτι που υπάρχει να εξαφανιστεί. Πάντα θα είναι εκεί, όπου για μια φορά στεριώσει».Ο φυγόδικος Γκαετάνο θα δώσει την ευκαιρία στο συγγραφέα να μιλήσει για την περίφημη Μαφία. «Δεν ήταν μια οργάνωση ό,τι ονομάζουν “Μαφία”, δεν είχε σχέση με τα κόμματα, δεν ήτανε κλέφτης ή ληστής ο μαφιόζος. Ήτανε η αντίσταση μιας ράτσας, η ανυπόταχτη σικελική ψυχή μας. Το αίσθημα περηφάνιας, τιμής και ανυπακοής κάθε Σικελού απέναντι σε κάθε ισχυρό, ενάντια σε κάθε άδικο νόμο. Η συνείδηση της ξεχωριστής μας ύπαρξης».
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία του βιβλίου που προκαλεί την διαδεδομένη αντίληψη για τον Σωκράτη παρουσιάζεται μέσα από τα γραπτά του γιατρού Παυσανία Ανκίτε. Την αιτία της καταστροφής του ιστού της αθηναϊκής δημοκρατίας, μέσω της αναστροφής αξιών αποδίδει ο γιατρός στους σοφιστές και στον Σωκράτη, τους κήρυκες του ατομικισμού: «ο ορθολογισμός και η σοφιστική πάνε πάντα μαζί με τον ατομικισμό που διαλύει κάθε κοινή πίστη. Χωρίς κοινή πίστη η πόλη πεθαίνει..». Εχθρικός μας λέει ο Ανκίτε ήταν ο Σωκράτης για τους προσωκρατικούς που δίδασκαν πως η αρετή είναι προϋπόθεση για να πλησιάσει κανείς τη γνώση και όχι αποτέλεσμά της. «Δεν ήτανε γιατρός ο Σωκράτης. Ήτανε βαριά άρρωστος…».