Έστω δύο επιχειρήσεις η Suposita και η Salestita, οι οποίες παράγουν το ίδιο προϊόν. Οι ιδιοκτήτες των δύο επιχειρήσεων, αφού συμφωνήσουν να ανεβάσουν την τιμή του προϊόντος που παράγουν, έχουν τις εξής επιλογές: να τηρήσουν τη συμφωνία ή να μην την τηρήσουν. Ας υποθέσουμε ακόμη πως οι δύο ιδιοκτήτες που καλούνται να αποφασίσουν αν θα τηρήσουν την συμφωνία είναι ορθολογικοί, στρατηγικοί δρώντες και ιεραρχούν το κέρδος πολύ ψηλά. Μένει να κατασκευάσουμε τον πίνακα παιγνίου που θα περιλαμβάνει τις δύο επιλογές του κάθε ιδιοκτήτη και το κέρδος που αποκτά μετά την επιλογή του να τηρήσει ή όχι την συμφωνία.
Παρατηρούμε από τον πίνακα 1.1 πως και οι 2 παίκτες έχουν ως κυρίαρχη στρατηγική την μη τήρηση της συμφωνίας. Κυρίαρχη στρατηγική είναι η στρατηγική ενός παίκτη που αποτελεί άριστη αντίδραση σε οποιαδήποτε επιλογή του άλλου παίκτη. Ας δούμε τώρα πως καταλήγουμε σε αυτήν την παρατήρηση.
Έστω ότι ο ιδιοκτήτης της Suposita θέλει να προβλέψει την στρατηγική του ιδιοκτήτη της Salesita ούτως ώστε να αποφασίσει τί τον συμφέρει να πράξει. Αρκεί να σκεφτεί τί συμφέρει τον άλλον παίκτη να πράξει στην περίπτωση που ο ίδιος τηρήσει τη συμφωνία. Όπως βλέπουμε από τον πίνακα αν και ο άλλος παίκτης τηρήσει την συμφωνία θα έχει κέρδος 4 εκ. ενώ αν δεν την τηρήσει θα έχει κέρδος 7 εκ. Ως εκ τούτου συμπεραίνουμε πως τον συμφέρει να μην τηρήσει την συμφωνία αν ο άλλος παίκτης την τηρήσει. Ας εξετάσουμε τώρα τι γίνεται σε περίπτωση που ο ιδιοκτήτης της Suposita δεν τηρεί την συμφωνία. Αν ο ιδιοκτήτης της Salesita τηρήσει την συμφωνία θα έχει κέρδος 1 εκ. ενώ αν δεν την τηρήσει ούτε εκείνος θα έχει κέρδος 2 εκ. . Άρα συμπεραίνουμε πως και πάλι τον συμφέρει να μην τηρήσει την συμφωνία. Εν τέλει, δεν τηρεί κανείς εκ των δύο την συμφωνία επειδή ο καθένας θεωρεί πως ο άλλος παίκτης δεν θα την τηρήσει. Κι έτσι το καρτέλ ή η συμπαιγνία έχει άδοξο τέλος!
Αυτά όμως στο υποθετικό μας παράδειγμα διότι στην πραγματική οικονομία τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα.
Πηγές
Samuelson, P. (2000). Οικονομική, τομ. ‘Α. Αθήνα: Παπαζήσης.
Stiglitz, J.E. & Walsh, C.E. (2010). Αρχές της Μικροοικονομικής. Αθήνα: Παπαζήσης.