Ποιος τελικά αυξάνει το δημόσιο χρέος;

Ακούμε ή διαβάζουμε συχνά πως το κοινωνικό κράτος είναι δομικώς μη βιώσιμο. Ως αιτία αυτού προβάλλεται η δημοκρατική λειτουργία, η οποία εξ αντικειμένου εξωθεί τις κυβερνήσεις στην συγκρότηση προϋπολογισμών με όλο και περισσότερες κοινωνικές παροχές προς το κοινωνικό σύνολο, με αποτέλεσμα την συνεχόμενη αύξηση των δημοσίων δαπανών.

Άραγε έτσι έχουν τα πράγματα;

Ο Wolfgang Streeck, κοινωνιολόγος της οικονομίας και επίτιμος διευθυντής  του ινστιτούτου Max Planck, διατείνεται πως η παραπάνω πολυδιατυπωμένη «αλήθεια» είναι πολύ μακριά από την τάση που καταγράφεται μέσα από τα στατιστικά των εθνικών λογαριασμών. Για την ακρίβεια, ο Streeck υποστηρίζει πως το δημόσιο χρέος στις αναπτυγμένες δυτικές οικονομίες συσχετίζεται θετικά με την άνοδο στην εξουσία νεοφιλελεύθερων κομμάτων. Τα συγκεκριμένα κόμματα αφυδατώνουν το κράτος από εισροές, μέσω της μείωσης των φορολογικών συντελεστών και της απελευθέρωσης των αγορών εργασίας και χρήματος. Ταυτόχρονα, οι λεγόμενες δομικές μεταρρυθμίσεις προκαλούν ανεργία με αποτέλεσμα την άσκηση πίεσης  στα κρατικά ταμεία εξαιτίας της λειτουργίας των λεγόμενων αυτόματων σταθεροποιητών (και της συνακόλουθης αύξησης της σχετικής καθαρής δαπάνης).

Εν ολίγοις, δεν είναι τα αυξημένα έξοδα αλλά τα μειωμένα έσοδα που αυξάνουν το δημόσιο χρέος.

Πηγή: Streeck, W. (2014).Buying Time: The Delayed Crisis of Democratic Capitalism. London: Verso.

Share:

σχετικά άρθρα