Η Άνγκελα Μέρκελ δήλωσε πριν από λίγες μέρες, σε συνέντευξή της στην Süddeutsche Zeitung, ότι η απόφαση για την χρησιμοποίηση των πόρων του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) «είναι και παραμένει ιταλική υπόθεση. Ωστόσο, δεν δημιουργήσαμε τη νέα πιστοληπτική γραμμή για να παραμείνει αχρησιμοποίητη…». Με αυτό τον τρόπο, η καγκελάριος της Γερμανίας επεδίωξε να καθησυχάσει τον φόβο της εξωτερικής διάσωσης ενός (ακόμα) κράτους-μέλους με επαχθείς όρους.

Οι δηλώσεις της Άνγκελα Μέρκελ προκαλούν, βέβαια, μια κάποια έκπληξη: Γιατί η ενεργοποίηση ενός χρηματοδοτικού μηχανισμού που δημιουργήθηκε με υψηλό πολιτικό κόστος είναι τόσο απωθητική για μία από τις περισσότερο πληττόμενες -λόγω κορωνοϊού- χώρες; Για την Ιταλία μάλιστα, η χρησιμοποίηση των πόρων του ESM συνεπάγεται αρνητικό επιτόκιο δανεισμού, σε περίπτωση ανάληψης χρέους με περίοδο λήξης στα επτά έτη – και πρακτικά μηδέν (0,08%) στην περίπτωση ανάληψης χρέους δεκαετούς διάρκειας. Συνεπώς, ένα δεκαετές δάνειο από τον ESM, με τις τρέχουσες αποδόσεις στην αγορά των κρατικών ομολόγων, θα σήμαινε εξοικονόμηση 4,8 δισεκατομμυρίων ευρώ για την Ιταλία. Σε μικρότερο βαθμό, οι παραπάνω ευνοϊκές συνθήκες δανεισμού ισχύουν και για άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.

Δεδομένου ότι η έκτακτη προσφυγή στον μηχανισμό σταθερότητας δεν συνδέεται πλέον με κάποιο πρόγραμμα «δημοσιονομικής προσαρμογής», είναι προφανές ότι η απροθυμία ορισμένων εθνικών κυβερνήσεων να δανειοδοτηθούν από τον ESM έχει τις ρίζες της στην τραυματική δεκαετία διαχείρισης της κρίσης της Ευρωζώνης που προηγήθηκε. Το όλο σκηνικό φαίνεται, λοιπόν, να μοιάζει με την ιστορία του Ψεύτη Βοσκού: όταν ο βοσκός φώναξε βοήθεια συγχωριανοί, λύκοι τρώνε τα πρόβατα μου-τρέξτε!, κανείς δεν πήγε να τον βοηθήσει αφού όλοι νόμιζαν ότι για άλλη μια φορά ήθελε να γελάσει μαζί τους…

Θ.Κ.