Ο Στιγκ ΄Ενγκστρομ, γραφίστας, ήταν τελικά ο άνθρωπος που δολοφόνησε τον πρωθυπουργό της Σουηδίας Ούλοφ Πάλμε το 1986. Αυτό τουλάχιστον ανακοίνωσε πρόσφατα ο αρμόδιος εισαγγελέας, κλείνοντας την υπόθεση που στοίχειωσε την Σουηδία επί δεκαετίες. Βεβαίως, η δολοφονία Πάλμε δεν ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό: Ήρθε δύο χρόνια μετά τη δολοφονία της πρωθυπουργού της Ινδίας, Ίντιρα Γκάντι (από δύο σωματοφύλακές της) το 1984, και οκτώ χρόνια μετά τη δολοφονία του Χριστιανοδημοκράτη ηγέτη Άλντο Μόρο (από τις Ερυθρές Ταξιαρχίες) που ήταν ο ιθύνων νους του «Ιστορικού Συμβιβασμού» με το Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα, υπό τον Ενρίκο Μπερλινγκουέρ.

Κοινό χαρακτηριστικό και των τριών δολοφονηθέντων ηγετών ήταν η πολιτική της ανεξαρτησίας που ακολουθούσαν, σε μια περίοδο μάλιστα που ο «Ψυχρός Πόλεμος» απαιτούσε την πρόσδεση σε ένα από τα δύο στρατόπεδα. Η «Κίνηση των Έξι» για τον διεθνή αφοπλισμό, μέλη της οποίας ήταν ο Πάλμε και η Γκάντι, αποτέλεσε μια σημαντική ειρηνευτική, πλην όμως συμβολική, πρωτοβουλία απέναντι σε μια επικίνδυνη διελκυστίνδα ανταγωνισμού ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Σοβιετική Ένωση. Η δολοφονία του Μόρο είχε πιο συγκεκριμένο στόχο. Έλαβε χώρα την ημέρα που η Βουλή θα ψήφιζε τη συμμαχική κυβέρνηση Χριστιανοδημοκρατών και Κομμουνιστών. Ο Μπερλινγκουέρ είχε από καιρό πάρει αποστάσεις από τη Σοβιετική Ένωση, ενώ ο Μόρο επεδίωκε να μειώσει την επιρροή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στην Ιταλία, προωθώντας μεταξύ άλλων μια φιλοπαλαιστινιακή πολιτική.

Είπαμε, άλλες εποχές. δεν ψάχνουμε για ομοιότητες. Ωστόσο, επειδή το πολιτικό (και όχι μόνο…) κόστος που προκύπτει, διαχρονικά, από πολιτικές πρωτοβουλίες μεγάλης εμβέλειας είναι σημαντικό, το ζητούμενο στις μέρες μας είναι να βρεθούν, παγκοσμίως, ηγέτες ανάλογης στόφας που να έχουν την πρόθεση να το επωμιστούν. Διότι, όπως εύστοχα επισημαίνει ο Μικαέλ Φεσέλ (Υποτροπή 1938, Πόλις, 2020), ιστορικά μιλώντας, «αναλογία δεν σημαίνει απλή ομοιότητα, αλλά ισότητα λόγων». Πρόκειται δηλαδή, για «μια ταυτότητα σχέσεων ανάμεσα σε πραγματικότητες ετερογενείς» (σελ. 192).

Θ.Κ.