Ντανιέλ Κάνεμαν (1934-):ο ψυχολόγος της οικονομίας

“Οι οικονομολόγοι σκέφτονται τι πρέπει να κάνουν οι άνθρωποι. Οι ψυχολόγοι σκέφτονται τι κάνουν στην πραγματικότητα”
Ντάνιελ Κάνεμαν, Συνέντευξη με το CNN Money, 23 Αυγούστου 2007

Ο Ντάνιελ Κάνεμαν είναι ψυχολόγος. Ωστόσο, κέρδισε το Νόμπελ Οικονομικών το 2002 από κοινού με τον Βέρνον Σμιθ, έναν πειραματιστή οικονομολόγο. Η συνεισφορά του Κάνεμαν ήταν “η ενσωμάτωση ιδεών από έρευνες ψυχολογίας στην οικονομική επιστήμη, ειδικά όσον αφορά στην ανθρώπινη κρίση και την διαδικασία λήψης αποφάσεων σε καθεστώς αβεβαιότητας, θέτοντας έτσι τις βάσεις για ένα καινούριο πεδίο έρευνας”.

Με μία πιο ευρεία ματιά, ο Κάνεμαν είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα της ολοένα αναπτυσσόμενης τάσης προς μια διεπιστημονική προσέγγιση στα προβλήματα της οικονομικής επιστήμης, εισφέροντας στοιχεία από τα μαθηματικά, την πληροφορική, την βιολογία, την γεωλογία και την ψυχολογία. Η ιδέα του homo economicus, του οικονομικού ανθρώπου, που κινητοποιείται από το ίδιον συμφέρον και είναι ικανός να λαμβάνει ορθολογικές αποφάσεις θεωρείται όλο και πιο πολύ ένα μοντέλο που αποτυγχάνει να εξηγήσει τον τρόπο που η οικονομία λειτουργεί στην πράξη. Οι άνθρωποι συμπεριφέρονται με τρόπους που φαίνονται ανορθολογικοί και το να μην το αναγνωρίζει κανείς αυτό, είναι πιθανό να οδηγήσει σε παρερμηνεία του πως λειτουργεί η οικονομία.

Ο Ντάνιελ Κάνεμαν είναι καθοριστικός στοχαστής στο πεδίο των συμπεριφορικών οικονομικών, το οποίο εξελίσσεται πολύ γρήγορα, έχει πολύ ενδιαφέρον και αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις, διαμορφωτές πολιτικής, και ακαδημαϊκούς. Η μίξη οικονομικής ανάλυσης με τεχνικές της ψυχολογία μας βοηθάει να κατανοήσουμε πολύ καλύτερα πώς οι άνθρωποι λαμβάνουν σημαντικές οικονομικές αποφάσεις που επηρεάζουν τόσο την προσωπική τους ευημερία όσο και την οικονομία συνολικά.

Από: Thornton, P. (2014), The Great Economists: Ten economists whose thinking changed the way we live, Edinburgh: Pearson Education Limited  (Μτφρ. Δημήτρης Κάστανος)