Απρίλιος του 1917. Ο τσάρος Νικόλαος παραιτείται. Η θέση της Ρωσίας στο πλευρό της Αντάντ τίθεται υπό αμφισβήτηση. Η λαϊκή απαίτηση για ειρήνη, από ένα λαό εξουθενωμένο λόγω της παρατεταμένης διάρκειας του πολέμου, ισχυρή. Στο άκουσμα της παραίτησης του τσάρου, ο ηγέτης των μπολσεβίκων Βλαντίμιρ Λένιν, που βρίσκεται πολύ μακριά, εξόριστος στη Ζυρίχη, αποφασίζει να επιστρέψει. Αλλά πώς; Για  να φτάσει στο Πέτρογκραντ, πρέπει να διασχίσει τη Γερμανία, πράγμα που σημαίνει την αποδοχή της βοήθειας από τον εχθρό της Ρωσίας. Η γερμανική κυβέρνηση επιτρέπει, «παραδόξως», στον Λένιν και τη μικρή ομάδα επαναστατών που τον συνοδεύει να επιστρέψουν. Το σχέδιο είναι προφανές: η λενινιστική πολιτική αποσταθεροποίηση θα εξωθήσει τελικά τη Ρωσία εκτός πολέμου.

Αρχές του 2018.  Η Τουρκία -με την επιχείρηση… «Κλάδος Ελαίας»- πραγματοποιεί εισβολή στη Βόρεια Συρία, με σκοπό τη δημιουργία μιας ζώνης ασφαλείας έναντι του Κούρδων. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς που πολεμούν στην Αφρίν, κατά των κουρδικών πολιτοφυλακών, είναι μέλη του ISIS, που τους εκπαίδευσε η Τουρκία. Από την άλλη πλευρά, οι τοπικοί Κούρδοι μαχητές επιχειρούν εναντίον της οργάνωσης «Ισλαμικό Κράτος» στην ανατολική Συρία, σε συνεργασία με το συνασπισμό κατά των τζιχαντιστών του οποίου ηγούνται οι ΗΠΑ. Οι πολεμικές επιχειρήσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές συνεχίζονται έως τις μέρες μας…

Το βιβλίο της Merridale Catherine, καθηγήτριας Σύγχρονης Ιστορίας του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, Ο Λένιν στο Τρένο (μτφ Μ. Λαλιώτη, 2018, εκδ. Αλεξάνδρεια) πραγματεύεται μεν την περιπετειώδη επιστροφή του Λένιν στη Ρωσία, μας υπενθυμίζει δε πως η παροχή υποστήριξης σε ντόπιους αντάρτες (μπολσεβίκοι, Κούρδοι, ISIS κτλ.), αντί της άμεσης στρατιωτικής εμπλοκής, αποτελεί διαχρονική τακτική των Μεγάλων Δυνάμεων. Επομένως, όπως το θέτει η ίδια η συγγραφέας, «η ιστορία του τρένου του Λένιν δεν ανήκει αποκλειστικά στους Σοβιετικούς. Είναι εν μέρει μια παραβολή για τις ίντριγκες των Μεγάλων Δυνάμεων, και το μόνο σίγουρο είναι ότι οι Μεγάλες Δυνάμεις σχεδόν πάντα κάνουν τα πράγματα χειρότερα» (σελ. 9).

Θ.Κ.