Μεθοδολογικός θαυμασμός, από την άλλη όχθη

Στην Φιλοσοφία του Δικαίου του, ο Χέγκελ γράφει:

«Η Πολιτική Οικονομία είναι η επιστήμη που…. πρέπει να παραθέσει τη σχέση και την κίνηση των μαζών στον ποιοτικό και τον ποσοτικό καθορισμό και στη διαπλοκή τους. – Πρόκειται για μία από τις επιστήμες που έχουν εμφανιστεί στον σύγχρονο κόσμο, λαμβάνοντάς τον ως βάση. Η ανάπτυξή της αναδεικνύει την ενδιαφέρουσα πορεία, πώς η σκέψη (βλ. Smith, Say, Ricardo) από το άπειρο πλήθος των λεπτομερειών που βρίσκονται μπροστά της, ανακαλύπτει τις απλές αρχές του πράγματος, τη διάνοια που είναι εντός του δραστήρια και το κυβερνά. – Όπως, αφενός, το συμφιλιωτικό στοιχείο έγκειται στην αναγνώριση της εμφάνισης της ορθολογικότητας που βρίσκεται και είναι δραστήρια στη σφαίρα των αναγκών, έτσι, αφετέρου, είναι [αυτή η σφαίρα] το πεδίο όπου η διάνοια των υποκειμενικών σκοπών και των ηθικών απόψεων εκφράζει τη δυσφορία και την ηθική της στρυφνότητα.

Προσθήκη. Σαφώς υπάρχουν γενικές ανάγκες, όπως η βρώση, η πόση, η ενδυμασία κ.λπ., και η ικανοποίησή τους εξαρτάται από τελείως συγκυριακές συνθήκες. Το έδαφος είναι εδώ ή εκεί περισσότερο ή λιγότερο γόνιμο, οι σοδειές διαφέρουν από χρόνο σε χρόνο, ένας άνθρωπος είναι εργατικός, ο άλλος οκνηρός· αλλά αυτό το φαινομενικά διασκορπισμένο και απερίσκεπτο πλέγμα συγκρατείται από μια αναγκαιότητα που επεμβαίνει αυτομάτως. Η ανεύρεση αυτής της αναγκαιότητας είναι ο σκοπός της Πολιτικής Οικονομίας, μιας επιστήμης που αποτελεί τιμή για τη σκέψη, διότι ανευρίσκει τους νόμους σε ένα πλήθος συγκυριών.»

Γκέοργκ Βίλχελμ Φρήντριχ Χέγκελ «Βασικές γραμμές της φιλοσοφίας του δικαίου ή φυσικό δίκαιο και πολιτική επιστήμη σε μορφή σχεδίου – αποσπάσματα», στο Θεωρίες της Πολιτικής και του Κράτους: Hobbes, Locke, Rousseau, Kant, Hegel, (ελλην. μτφρ. Μανώλης Αγγελίδης, Θανάσης Γκιούρας), 2005, Αθήνα: Σαββάλας, σελ. 232.

ν.κ.