Πριν από λίγες μέρες, ο ΟΟΣΑ δημοσίευσε την Έκθεσή του για το 2019, σχετικά με τις προοπτικές της απασχόλησης (OECD Employment Outlook 2019). Σε αυτό που αξίζει να σταθεί κανείς είναι η έκκληση που απευθύνει ο διεθνής οργανισμός στις κυβερνήσεις των κρατών-μελών του, για να να κινηθούν τάχιστα και να εκπονήσουν προγράμματα επιμόρφωσης των εργαζομένων, ώστε αυτοί να προσαρμοστούν στα νέα συμφραζόμενα της απασχόλησης – τεχνητή νοημοσύνη και αυτοματοποίηση.

Το κατεπείγον της έκκλησης του ΟΟΣΑ οφείλεται στις προβλέψεις ότι μέσα στα επόμενα δεκαπέντε με είκοσι χρόνια, το 14% των υφισταμένων θέσεων εργασίας θα παύσει να υφίσταται, ενώ το 32%  θα μετασχηματιστεί πλήρως. Υπό το φως των νέων δεδομένων, εάν δεν υπάρξει μέριμνα από τις κυβερνήσεις για την θέσπιση συστηματικών προγραμμάτων επανακατάρτισης των εργαζομένων ή/και προνοιακές καλύψεις για τους ανέργους είναι μαθηματικά βέβαιο ότι οι ανισότητες θα οξυνθούν περαιτέρω. Εκτός από τους ανειδίκευτους εργάτες, τους μεγαλύτερης ηλικίας εργαζομένους και τους  ανέργους, κρίσιμης σημασίας είναι ο τρόπος με τον οποίο θα προστατευθούν όσοι απασχολούνται σε καθεστώς ημιαπασχόλησης και εποχικής εργασίας. Αυτής της μορφής οι εργαζόμενοι είναι, σε ορισμένες χώρες, 40-50% λιγότερο πιθανό να λαμβάνουν οποιαδήποτε μορφή προνοιακής στήριξης, ενόσω βρίσκονται εκτός αγοράς εργασίας. Γι’ αυτόν τον λόγο, ο ΟΟΣΑ -ενάντια ίσως σε ό,τι κανείς θα υπέθετε για τον «κίνδυνο» μιας free lunch κοινωνίας-  προτείνει τα μέτρα κοινωνικής προστασίας αυτών των εργαζομένων να έχουν καθολική κάλυψη και να είναι δίχως όρους και προϋποθέσεις.

Το θέμα της προνοιακής κάλυψης των ανέργων γενικά -και ειδικότερα σε περίοδο βαθιάς κρίσης- καταλήγει να αποτελεί υπαρξιακό διακύβευμα για την ίδια τη δημοκρατία. Ας σκεφτούμε μόνο, ότι  ο βασικότερος λόγος που στο Ηνωμένο Βασίλειο, κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου, δεν έκανε ισχυρή την παρουσία του ο ναζισμός ή ο φασισμός είναι η θέσπιση ενός πολύ συνεκτικού προγράμματος προστασίας των ανέργων μεταξύ 1929 και 1933, από όλες τις κυβερνήσεις -συντηρητικές, φιλελεύθερες και εργατικές- που άσκησαν την εξουσία στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Απεναντίας, στη δημοκρατία της Βαϊμάρης το 1932, ο συντηρητικός Φραντς φον Πάπεν, βασιζόμενος στις προεδρικές υπερεξουσίες του περίφημου άρθρου 48 του Συντάγματος, εξέδωσε έκτακτο διάταγμα με το οποίο μείωσε τα προνοιακά επιδόματα πάνω από 23%. Τούτο είχε ως συνέπεια το ποσοστό αναπλήρωσης του εισοδήματος των ανέργων από τα επιδόματα να μειωθεί από 38% το 1928 σε 34% στις αρχές του 1933. Την ίδια περίοδο -αρχές του 1933- ο Χίτλερ ορίστηκε Καγκελάριος…

Θ.Κ.