Περιορισμός της ποσοτικής χαλάρωσης: E, και;

Σε έναν υπερχρεωμένο κόσμο, που για μια δεκαετία υποστηρίχθηκε από τα μηδενικά επιτόκια και την άφθονη παροχή ρευστότητας, οι κεντρικές τράπεζες, με προεξάρχουσα την FED, ανακοίνωσαν από τις αρχές του νέου έτους (2019) ότι θα ακολουθήσουν μια πιο περιοριστική πολιτική σε σχέση με το παρελθόν. Έπειτα από αρκετά χρόνια, το 2019 θα είναι το πρώτο έτος κατά το οποίο η ρευστότητα θα μειωθεί, λόγω  του περιορισμού της ποσοτικής χαλάρωσης σε ΗΠΑ και Ευρωζώνη – προβλέπεται μια συνολική μείωση της ρευστότητας κατά 80-100 δισεκατομμύρια, ποσό όχι ιδιαίτερα σημαντικό βέβαια.

Αυτές οι προβλέψεις μετέβαλαν τη ψυχολογία των επενδυτών, διότι διαφαίνεται αύξηση της αξίας του χρήματος. Δεν είναι τυχαίο ότι από την αρχή του έτους η Wall Street έχει καταγράψει άνοδο περίπου κατά 8% και ο δείκτης Nasdaq  πάνω από  9%. Αυτή είναι η υψηλότερη μηνιαία απόδοση από τον Οκτώβριο του 2015, παρά το ότι μόλις στα τέλη του 2018 τα χρηματιστήρια κατέγραφαν μεγάλη πτώση.

Το ερώτημα όμως που ανακύπτει από τα παραπάνω είναι το κατά πόσον η εθνική νομισματική πολιτική σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία μπορεί να δράσει αποτελεσματικά για την προώθηση της εγχώριας ανάπτυξης της πραγματικής οικονομίας. Η απάντηση είναι μάλλον αρνητική.

Η ποσοτική χαλάρωση στις ΗΠΑ, από το 2009 έως σήμερα, έχει ωφελήσει πολύ περισσότερο το χρηματιστήριο παρά στην πραγματική οικονομία. Το πρόσφατο σούπερ-ράλι της Wall Street ήταν πολύ πάνω από το μέσο όρο της χρηματιστηριακής ανόδου που ακολούθησε μετά την ύφεση της δεκαετίας του ’60. Τούτα βέβαια δεν σημαίνουν ότι η επεκτατική νομισματική πολιτική έχει πάψει να αποτελεί σημαντικό κίνητρο για την πραγματική οικονομία. Ωστόσο, από μόνο της δεν είναι αρκετή. Διότι δεν μπορεί να τιθασεύσει τον παγκόσμιο χρηματοοικονομικό κύκλο, που συνεπάγεται τη συγχρονισμένη διακύμανση στις ροές κεφαλαίων, τις τιμές των περιουσιακών στοιχείων και την πιστωτική ανάπτυξη. Στη σύγχρονη (υπερ)παγκοσμιοποιημένη οικονομία μάλιστα, η κίνησή του εξελίσσεται ανεξάρτητα από τα θεμελιώδη δεδομένα κάθε οικονομίας, γεγονός που μπορεί να παραγάγει -νέες- παρενέργειες στις χρηματοπιστωτικές αγορές (φούσκες). Το ζήτημα της τιθάσευσης αυτού του κύκλου βέβαια, είναι θέμα μιας άλλης συζήτησης – ενδεχομένως, περί της διαμόρφωσης μιας πολυμερούς διακρατικής συνεργασίας, σχετικά με τη συντονισμένη επιβολή ποσοτικών και ποιοτικών περιορισμών στη δημιουργία νέου χρέους…

Θ.Κ.