Κανόνες και τριλήμματα

Η συζήτηση – για την ακρίβεια, η αντιπαράθεση – για τους δημοσιονομικούς κανόνες της ευρωζώνης έχει, εκ νέου, ενταθείˑ αυτές τις μέρες, το θέμα αυτό «έχει την τιμητική του» στο κορυφαίο οικονομικό ιστολόγιο https://voxeu.org/. Οι οικονομολόγοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπερασπίζονται το υφιστάμενο καθεστώς, ορισμένοι Γερμανοί οικονομολόγοι προτείνουν την συμπλήρωσή του με νέους κανόνες, ενώ, από γαλλικής πλευράς προτείνεται η απλοποίηση (και η αριθμητική μείωση) των κανόνων, σε συνδυασμό με την ενδυνάμωση της διακριτικής ευχέρειας των εθνικών κυβερνήσεων σε ό,τι αφορά τον ρυθμό διόρθωσης των αποκλίσεων από τους κεντρικούς στόχους (βλέπε, μείωση και ικανότητα εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους). Δεν λείπουν, ασφαλώς, και οι ρηξικέλευθες (και οικονομικώς προνοητικές) προσεγγίσεις (για παράδειγμα, https://voxeu.org/article/eu-s-fiscal-rules-urgently-need-revision).

Η συζήτηση μπορεί να συνοψίζεται στο πλαίσιο τριλημμάτων: μεταξύ δυνατότητας προσαρμογής, δυνατότητας εφαρμογής και απλότητας, ή, μεταξύ οικονομικής συνάφειας, πολιτικής αποδοχής (και κυριότητας) και αξιοπιστίας των δημοσιονομικών κανόνων. Το θεμελιώδες τρίλημμα, ωστόσο, είναι αυτό μεταξύ εθνικής δημοσιονομικής κυριαρχίας, αποτελεσματικής υποκίνησης (ικανά κίνητρα) της δημοσιονομικής πειθαρχίας (σωφροσύνης) και νομιμοποίησης των Ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων (και του Ευρωπαϊκού δημοσιονομικού καθεστώτος, συνολικώς). Και, βεβαίως, η γενεσιουργός αιτία δεν είναι άλλη από το έλλειμμα εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών εταίρων. Τούτο δεν θεραπεύεται.

ν.κ.