Η Γαλλία πλησιάζει τη Δανία #NOT

Έβαλε η γαλλική κυβέρνηση στόχο να φτάσει τις ζηλευτές επιδόσεις της Δανίας –το πολύ χαμηλό ποσοστό ανεργίας 4,5% (Ιούλιος 2017) – με τη μεταρρύθμιση της εργατικής νομοθεσίας; Ο σύμβουλος του Emmanuel Macron, Philippe Aghion κάνει λόγο για μια μεταρρύθμιση που ακολουθεί τη flexicurity (ευελισφάλεια), το σκανδιναβικό τρόπο οργάνωσης της αγοράς εργασίας, επιτυχημένο παράδειγμα του οποίου είναι η Δανία. Μάλιστα Γάλλοι οικονομολόγοι, μεταξύ των οποίων και ο Gilles Saint-Paul, θεωρούν ότι ήδη από το τέλος της προηγούμενης δεκαετίας οι μεταρρυθμίσεις των γαλλικών κυβερνήσεων στα εργασιακά ακολουθούν αυτό το πρότυπο.

Η flexicurity συνδυάζει την ευελιξία για τις επιχειρήσεις με την παροχή υψηλής ασφάλειας στους εργαζομένους. Τα χαρακτηριστικά του δανικού μοντέλου είναι το απορρυθμισμένο πλαίσιο προστασίας της απασχόλησης, τα πολύ υψηλά επιδόματα ανεργίας, οι ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης και ο κοινωνικός διάλογος που αποτελεί θεμέλιο λίθο του δανέζικου επιτεύγματος. Ακόμα και στην περίοδο της χρηματοπιστωτικής κρίσης, παρά τη συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 5%, η ανεργία στην Δανία δεν ξεπέρασε τελικά το 6%.

Στη Γαλλία με ανεργία 9,5% το δεύτερο εξάμηνο του 2017, η κυβέρνηση Μακρόν αποφασίζει να κινηθεί ευέλικτα… Διευκολύνει τις απολύσεις και περικόπτει θεσμοθετημένα δικαιώματα των εργαζομένων, μειώνοντας το κόστος για τις επιχειρήσεις, κόστος που, στην περίπτωσή της γαλλικής νομοθεσίας, δεν αφορά τόσο στην αποζημίωση που υποχρεούται να καταβάλει ο εργοδότης, αλλά στις διεκδικήσεις των απολυμένων από τους πρώην εργοδότες τους μέσω της δικαστικής οδού. Σε αντάλλαγμα, αυξάνεται ελαφρώς το ύψος της αποζημίωσης απόλυσης. Επιπλέον, αλλάζει ο ισχύων τρόπος διεξαγωγής ενδοεπιχειρησιακών διαπραγματεύσεων, με τις διάφορες επιτροπές εργαζομένων να καταργούνται και να αντικαθίστανται από ένα σώμα. Κατά τους πολέμιους της μεταρρύθμισης Macron, ο τρόπος συγκρότησης του εν λόγω σώματος ευνοεί τη χειραγώγηση άνωθεν. Παράλληλα, στο σχέδιο μεταρρύθμισης εντάσσονται και οι ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης, με τις οποίες επιδιώκεται να κινητοποιούνται ουσιωδώς οι άνεργοι ώστε να βρίσκουν ταχύτερα νέα θέση εργασίας. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση Aghion ότι «δεν θα αναφερόμαστε πλέον σε ανέργους, αλλά σε ανθρώπους σε εκπαίδευση». Οι Γάλλοι άνεργοι, δηλαδή, θεωρούνται εκ προοιμίου «βολεμένοι» στην ανεργία τους, καλύπτοντας τις βασικές ανάγκες τους από το επίδομα, συνάμα και μαθητές που πρέπει να αποδείξουν την αξία τους περνώντας τις εξετάσεις τις αγοράς εργασίας ξανά και ξανά.

Είναι σαφές ότι ο συνδυασμός που επιλέγεται για την οργάνωση της γαλλικής αγοράς εργασίας ενισχύει την ευελιξία, μειώνει την ασφάλεια της θέσης εργασίας και περιορίζει τη διαπραγματευτική ισχύ των εργαζομένων. Παρ’ όλα αυτά, θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι προηγήθηκε διάλογος των κοινωνικών εταίρων και οι αντιδράσεις ήταν μεν έντονες, αλλά περιορισμένες συγκριτικά με την περίοδο Hollande, με το 80% των ψηφοφόρων του Macron να συμφωνούν με τη μεταρρύθμιση.

Η flexicurity μπορεί να έχει καλές επιδόσεις στις Σκανδιναβικές χώρες και άριστες στη Δανία, αλλά η απορυθμισμένη αγορά εργασίας της τελευταίας είναι στην πράξη απολύτως χαρτογραφημένη και ουσιαστικά «ρυθμισμένη», με τις ανάγκες της εντοπισμένες και τις ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης στοχευμένες. Άλλωστε πρόκειται για μια χώρα με πληθυσμό 5,7 εκατ. και ποσοστό εισοδηματικής ανισότητας από τα μικρότερα στον ΟΟΣΑ, όταν η Γαλλία αγγίζει τα 67 εκατ. και οι κοινωνικές ανισότητες διευρύνονται σταθερά από τη δεκαετία του 1980.

ΣοΜΙ